Weverij
Van draad tot kant-en-klare stof
De productiehal van de weverij van de textielfabriek is een replica van de oude weefzaal van de weverij Gebr. Essing in Rhede. Met 50 weefgetouwen en 25 wevers was het bedrijf in 1891 van start gegaan. Toen de gebouwen van het bedrijf in februari 1985 werden gesloopt, kon het LWL-museum de gietijzeren kolommen van de weefzaal uit 1889/94 en andere originele inbouwelementen redden.
Webzaal
De weefzaal is een „shedhal”. Dergelijke hallen, met het karakteristieke zaagvormige silhouet van de daken, waren tot in de jaren 1950 de typische bouwvorm voor talrijke fabrieken. Hun naam is afgeleid van de aaneenschakeling van schuurachtige bouwelementen (Engels: shed = schuur). De grote glasramen in de daken zijn meestal naar het noorden gericht. Dit zorgt voor een gelijkmatige verlichting en voorkomt opwarming door de zon.
Voor de hedendaagse toeschouwer is het moeilijk voor te stellen hoe nieuw en ongebruikelijk de fabriekscomplexen uit de 19e eeuw voor de tijdgenoten waren. De 32 weefgetouwen van het museum geven enigszins een indruk van de omvang van de grote werkzalen met honderden weefmachines die in rijen en kolommen waren opgesteld.
Op 13 mediaterminals kunnen bezoekers met één druk op de knop informatie over technische functies en werkprocessen opvragen. Animaties tonen de betreffende ruimte en wijzen op historische inbouwelementen. Niet alleen de weefzaal, maar ook het kantoor, de werkplaats en het machinehuis zijn op deze manier in de rondleiding geïntegreerd.
Het hoogtepunt is een digitaal rollenspel: bezoekers maken hierin kennis met het dagelijkse werk vanuit het perspectief van een wever, die 13 verschillende personen tegenkomt. Onder hen bevinden zich een passiererin, die verantwoordelijk was voor de voorbereiding van de weefkettingen, de machinist, de stoker en een kantoormedewerker.
Machinehuis
In tegenstelling tot de zeer sobere en onopgesmukte productieruimtes vallen de machinehallen van de textielbedrijven op door hun verfijnde architectuur en kunstzinnige versieringen, zoals gekleurde vloertegels, sjabloonschilderingen op de muren en pompeuze deuren.
Want daar bevindt zich het hart van de fabriek: de stoommachine. Bezoekers werden hierheen geleid, en de overvloed aan bewaard gebleven foto’s getuigt van de bijzondere aandacht die aan de „krachtcentrale” werd besteed. Het machinehuis van het museum is dan ook op een even representatieve manier ingericht.
De stoommachine wordt tegenwoordig door een elektromotor in beweging gebracht: via kabels brengt zij de energie over naar de aandrijving in de weefzaal.
Werkplaats
De werkplaats diende voor het onderhoud en de reparatie van de machines en de gehele fabriek. Naast reparaties werden hier ook nieuwe ontwerpen en technische verbeteringen ontwikkeld. De werkplaats had de bijzondere taak om de bedrijfsvoering zoveel mogelijk onafhankelijk te maken van externe dienstverleners. De werkplaats van de museumfabriek is, zoals gebruikelijk, in de directe omgeving van het ketelhuis en het machinehuis ondergebracht in een ruimte die vanwege de ongunstige lichtomstandigheden niet voor andere doeleinden geschikt zou zijn. Men betreedt de werkplaats via een deur vanuit de voormalige weverij Lühl in Gemen, waar deze vroeger toegang gaf tot het ketelhuis uit 1894.
Arbeidershuis
Het volgens oude bouwtekeningen gebouwde en volledig ingerichte arbeidershuis, met een onderhouden tuin en kleine huisdieren, herinnert aan het dagelijks leven van de textielarbeiders in het Münsterland ten tijde van de industrialisatie. De woonkeuken, de ‘Gute Stube’, de slaapkamers, maar ook de voorraadkelder en de wasruimte hebben we voor u opnieuw ingericht in ons arbeidershuis.
Tijdens een rondleiding door het huis maakt u kennis met de leefomgeving van een textielarbeidersgezin rond 1920. De bewerkte moestuin met kippen en konijnen geeft een idee van hoeveel werk de textielarbeiders ook na het werk in de fabriek nog te doen hadden om in hun levensonderhoud te voorzien.
In het linkergedeelte van het arbeidershuis worden de thema’s voeding, hygiëne, energie, kleding en huishoudtextiel in aparte tentoonstellingsruimtes gepresenteerd. Een gedekte tafel brengt de bezoekers in de stemming voor het thema voeding vroeger en nu. Historische alledaagse textielsoorten, zoals werkbroeken en werkschorten, worden op de bovenverdieping tentoongesteld naast geborduurde stalen. Opgeknapte dekbedovertrekken of lakens zeggen veel over het historische dagelijkse leven, dat gekenmerkt werd door schaarste. Alleen door zelf iets te maken, door te naaien of te breien, kon de huisvrouw ervoor zorgen dat haar gezin van textiel voorzien bleef.
Rondleidingen
Lees ook meer over onze rondleidingen door de weverij.
Let op: de openbare rondleidingen zijn niet toegankelijk voor groepen.